فهرست بها دقیقا چیست؟

Drag to rearrange sections
Rich Text Content

  به‌طور خلاصه فهرست بها، بیانگر مقدار ریالی حجم واحد مصالح یا خدمات قابل ارائه پیمانکاران می‌باشد. هر سال سازمان برنامه و بودجه کشور بر اساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه، یک فهرست از قیمت‌ها و ارزش‌های مرتبط به امور ساختمانی، راه، مهندسی آب، کشاورزی و نیرو تهیه می‌کند و آن‌ را از طریق سامانه خود به اشتراک می‌گذارد. آخرین نسخه ارائه شده از فهارس بها مربوط به فهرست بهای 1400 می باشد که در وب سایت ساختمون 24 قابل دانلود است.

به‌طور معمول فهرست بها معمولا متشکل از قیمت مصالح، حقوق نیروی انسانی، کرایه ماشین‌آلات و حمل است. فهرست بها سه ماه یکبار بروزرسانی می‌شود و هر سال، دو مرتبه از طریق سامانه ملی فهرست بها و تعدیل (سافات) در سایت سازمان برنامه و بودجه عرضه می‌گردد؛ و یا این‌که سازمان‌های متفاوت دولتی نظیر شرکت‌های توزیع نیروی برق، شرکت‌های برق منطقه‌ای و همچنین شرکت‌های بزرگ نظیر شرکت مدیریت پروژه‌های نیروگاهی (مپنا) به‌منظور منتشر کردن فهرست بهای اختصاصی خود اقدام می‌کنند. 

 

شیوه محاسبه فهرست بها در قرارداد عمرانی 

سازمان برنامه و بودجه، مراجعی را به‌منظور آمارگیری و در نهایت محاسبه فهرست بها مشخص کرده است؛ مراجع مذکور شامل دستگاه‌های اجرایی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، مرکز آمار ایران، تشکل‌های فنی و مهندسی و همچنین شرکت‌های تولیدکننده و ارائه‌دهنده مصالح، ماشین‌آلات، تجهیزات و خدمات هستند.

این مراجع باید در بازه‌های سه ماهه قیمت دقیق مصالح، ماشین‌آلات، دستمزد نیروی انسانی، تورم، اجاره دستگاه‌های گوناگون، هزینه حمل و راننده و سایر موارد این‌چنینی را اعلام کنند. نتایج به‌دست‌آمده از استعلام بها و اخذ نرخ از مراجع قیمت‌گیری جمع‌بندی می‌شوند و در سامانه سافات به ثبت می‌رسد، در مرحله بعد گزارشات محاسباتی استخراج شده از سامانه، درمورد فهرست‌های بهای واحد پایه و شاخص‌های تعدیل، مورد بررسی کارشناسی قرار گرفته سپس نتیجه به شورای عالی فنی ابلاغ می‌گردد، در نهایت با تایید شورا، بخشنامه‌های مرتبط به دستگاه‌های اجرایی، مهندسین مشاور و پیمانکاران ارسال خواهد شد. 

 

مزایای استفاده از فهرست بها

 استفاده از فهرست بها در انعقاد قرارداد عمرانی یکی از کاربردی‌ترین راه‌های همکاری میان پیمانکار ساختمانی و کارفرما است چراکه محاسبه دقیق اموری که قرار است صورت گیرد و عواملی که به پروژه مربوط هستند موجب رفع حداکثری ابهامات و جلوگیری از ایجاد اختلاف می‌‌شود. همچنین محاسبه دقیق هزینه‌ها و نرخ‌های مصالح و ماشین‌آلات و قیمت تجهیزات گوناگون نیز در آینده‌نگری کارفرما اثرگذار است. از مزایای دیگر استفاده از فهرست بها این است که تکلیف پیمانکار از شروع تا اختتام پروژه مشخص می‌شود. 

 

معایب استفاده از فهرست بها چیست؟

 در کشور ما یکی از مشکلاتی که پیمانکاران و کارفرمایان را در اعتماد به فهرست بها دچار سردرگمی کرده است تغییر زود هنگام نرخ‌ها و تورم‌هایی است که قابل پیش‌بینی نیستند. این مسئله موجب می‌شود دو طرف با وجود طی مراحل دشوار و تخصصی محاسبه نرخ‌ها، فهرست بهای اولیه را کنار بگذارند و مجبور به محاسبه مجدد و توافقات چند باره شوند.

برای مثال کارفرما و پیمانکار ، متناسب با قیمت های مندرج در فهرست بهای 1400 قرارداد را منعقد کرده اند ولی با افزایش قیمت های ناگهانی مواجه شده اند. همچنین محاسبه نرخ‌ها با این شیوه پرداختی کاری بسیار تخصصی و زمان بر است که هر کسی نمی‌تواند آن را انجام دهد. با وجود این مسئله، دقیق بودن این شیوه سبب شده است که طرفین قرارداد خودشان برای حل این مشکل اقدام کنند و راهکارهای تلفیقی پرداخت همچون روش پرداخت فهرست بها و تعیین سقف هزینه‌ها را مورد استفاده قرار دهند. 

 

 

رشته‌های فهرست بها

 برای شاخه‌بندی و تقسیم کردن فهرست بها شیوه‌های متعددی مورد استفاده قرار می‌گیرد که کلی‌ترین آن رسته و جزئی‌ترین آن ردیف است. درواقع همانطور که اشاره کردیم در این تقسیم‌بندی، رسته‌ در سطحی کلی‌تر از رشته قرار دارد و هر رسته متشکل از چند رشته است.

بنابراین فهرست بها در رشته‌های گوناگون به شکل مجزا منتشر می‌گردد و هر فهرست دستور‌العمل کاربرد، کلیات، مقدمه هر فصل، ردیف فهرست بها، پیوست‌ها و موارد صورت جلسه در فهرست بها را در خود می‌گنجاند. بعضی از رشته‌های فهرست‌ها بها شامل مواردی همچون انتقال آب، ساخت و ترميم قنات، ابنيه، آبياری و زهكشی، آبياری تحت فشار، تاسيسات برقی، راه، راه آهن و باند فرودگاه، راهداری، شبكه جمع‌آوری و انتقال فاضلاب، توزيع آب، تاسيسات مكانيكی و سدسازی می‌باشند. درواقع هر رشته از فهرست بها ‌به موارد کوچک‌تر تقسيم و به فصل‌ها و زيرفصل‌های فهرست بها ‌نام‌گذاری می‌شوند. 

 

منبع brighton

rich_text    
Drag to rearrange sections
Rich Text Content
rich_text    

Page Comments